Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά αποκριάτικα έθιμα στη Δολίχη ήταν η ημέρα της συγχώρεσης, που λάμβανε χώρα την Κυριακή των Αποκρέων. Κατά την ημέρα αυτή, οι οικογένειες συγκεντρώνονταν για να ζητήσουν συγχώρηση και να συμφιλιωθούν, προετοιμάζοντας τις σχέσεις τους για την περίοδο της Σαρακοστής.

Το Φιλί του Χεριού: Η Πράξη της Νύφης

Σύμφωνα με την κ. Σταυρούλα Αντ. Γκόγκου, η νύφη είχε έναν ειδικό ρόλο κατά τη διαδικασία της συγχώρησης. Η πρώτη πράξη σεβασμού ήταν να χειροφιλήσει τον πεθερό της, ακολουθούμενη από το χειροφίλημα της πεθεράς και άλλων μεγαλύτερων μελών της οικογένειας. Η χειρονομία αυτή, θα μπορούσαμε να πούμε πως ήταν μια τελετουργική πράξη που συμβόλιζε την ένταξη της νύφης στην οικογένεια του άντρα της και τη συμφιλίωση όλων των μελών.

Παρόμοιες Πρακτικές σε Άλλες Περιοχές της Ελλάδας

Το έθιμο της χειροφιλήματος των μεγαλύτερων δεν ήταν αποκλειστικό της Δολίχης. Παρόμοιες πρακτικές καταγράφηκαν και σε άλλες περιοχές:

1. Παλαιά Λεπτοκαρυά, Πιερία: Οι νύφες έκαναν πρώτες μετάνοιες και φιλούσαν το χέρι των μεγαλύτερων πριν το οικογενειακό δείπνο της Κυριακής της Τυρινής. Πηγή: odelalis.gr
2. Βώλακας, Δράμα: Κατά την τελευταία Αποκριά, οι νεότεροι ζητούσαν συγχώρηση από τους μεγαλύτερους, προσφέροντας πορτοκάλι και φιλάγοντας το χέρι τους. Πηγή: proinos-typos.gr
3. Σοχός, Θεσσαλονίκη: Στο έθιμο «προστάβανι», οι νεότεροι φιλούσαν τα χέρια των ηλικιωμένων προσφέροντας πορτοκάλι και λέγοντας «Συγχώρεσέ με». Πηγή: serrespost.gr

Αυτές οι καταγραφές αποδεικνύουν ότι η πρακτική του φιλήματος χεριού ως έκφραση σεβασμού και συμφιλίωσης ήταν ευρέως διαδεδομένη σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας, και όχι μεμονωμένη στη Δολίχη.

Σημασία του εθίμου

Το έθιμο της συγχώρησης στη Δολίχη αποτελεί ένα παράδειγμα του πλούτου των ελληνικών λαϊκών παραδόσεων. Η πράξη της νύφης να χειροφιλήσει τον πεθερό εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο τελετουργιών που αναγνωρίζουν τους μεγαλύτερους και ενισχύουν τις οικογενειακές σχέσεις πριν από την Σαρακοστή. Οι παρόμοιες πρακτικές σε άλλες περιοχές επιβεβαιώνουν ότι η συγκεκριμένη χειρονομία αποτελούσε στοιχείο του ελληνικού αποκριάτικου πολιτισμού και της κοινωνικής ιεραρχίας.