Στα τέλη του 19ου αιώνα, η περιοχή της Ελασσόνας και της Κατερίνης ζούσε υπό το καθεστώς τρόμου λόγω των συχνών συγκρούσεων μεταξύ στρατιωτικών αποσπασμάτων και ληστρικών ομάδων. Μέσα σε αυτό το ταραγμένο ιστορικό πλαίσιο, μια είδηση στην εφημερίδα Όλυμπος από τις 12 Αυγούστου 1898 φέρνει στο φως τον ρόλο που διαδραμάτιζε η γεωγραφική θέση της Δολίχης (τότε Δούχλιστα) στα περάσματα των ληστών του Ολύμπου.

Η Εμφάνιση του Μήτσιου Βλαχάβα

Όλα ξεκίνησαν όταν αναφέρθηκε από την Πουλιάνα η εμφάνιση μιας νέας οκταμελούς συμμορίας υπό τον αρχιληστή Μήτσιο Βλαχάβα. Οι ληστές εμφανίστηκαν τα μεσάνυχτα έξω από το χωριό, στη θέση «Κοκούλια», όπου προμηθεύτηκαν ψωμί από τον χωρικό Ζήση Παλητσίκα.

Ο Ρόλος της Δολίχης στη Διαδρομή

Η Δολίχη αναφέρεται στην είδηση ως κομβικό σημείο προσανατολισμού και διέλευσης για τη συμμορία. Οι ληστές, κινούμενοι προς τα νότια του Ολύμπου και φτάνοντας στη θέση «Λάκκες», πήραν μαζί τους τον Αστέριο Ταρλάμο μέχρι το χωριό Μητσούνι. Ο λόγος της απαγωγής του ήταν συγκεκριμένος: τον χρειάζονταν για να τους υποδείξει τον δρόμο που οδηγούσε προς το χωριό Δούχλιστα, τη σημερινή δηλαδή Δολίχη. Αυτή η λεπτομέρεια αναδεικνύει τη Δολίχη ως σημαντικό πέρασμα ή προορισμό στα δίκτυα διαφυγής των παρανόμων της εποχής.

Η Αιματηρή Καταδίωξη

Η προσπάθεια των ληστών να φτάσουν στη Δολίχη ή να περάσουν μέσω αυτής, διακόπηκε βίαια. Τα αποσπάσματα που βρίσκονταν στην Πουλιάνα και το Μητσούνι ειδοποιήθηκαν το ξημέρωμα και καταδίωξαν τη συμμορία. Η σύγκρουση ήταν σφοδρή και έλαβε χώρα ανατολικά του Κοκκινοπλού, στη θέση «Ξερολάκι».

Κατά τη διάρκεια της δίωρης μάχης, έπεσε ηρωικά ο οπλαρχηγός Γέρω-Παπαδήμας, ενώ τα αποσπάσματα μέτρησαν βαριές απώλειες με 10 νεκρούς και 14 τραυματίες. Η συμμορία του Βλαχάβα, βρισκόμενη σε διασταυρούμενα πυρά, τράπηκε τελικά σε φυγή, εγκαταλείποντας πίσω της 5 κάπες και 2 σάκκους τρόφιμα (ψωμί και ψημένο κρέας).

Ο Τραγικός Επίλογος

Η ιστορία έκλεισε με έναν μακάβριο τρόπο, χαρακτηριστικό της εποχής. Ένας από τους ληστές σκοτώθηκε και οι Τούρκοι μετέφεραν το κεφάλι του στην Ελασσόνα, στήνοντάς το σε πάσσαλο έξω από το διοικητήριο (σεράγιο) προς εκφοβισμό των κατοίκων.

Η αναφορά στη Δούχλιστα καταδεικνύει ότι οι οικισμοί της περιοχής αποτελούσαν ζωντανά κομμάτια ενός χάρτη επιβίωσης και συγκρούσεων στα δύσβατα μονοπάτια του Ολύμπου.

Πηγή: Εφημερίδα Όλυμπος (Λάρισα 23.8.1898). Βλ. Βασίλης Πλάτανος, Σελίδες από την ιστορία της Ελασσόνας και της περιοχής της (Συλλογή Ειδήσεων 1811-1912), Θεσσαλονίκη 2019, α/α είδησης: 395.