Η μακεδονική κυριαρχία στην Περραιβική Τρίπολη, την Περραιβία και τη Θεσσαλία

Φίλιππος Β΄ Βασιλιάς των Μακεδόνων

Η Άζωρος, η Δολίχη και το Πύθιο (πόλεις της περραιβικής Τρίπολης) πιθανόν ανήκαν στην Μακεδονία ήδη από το α΄ μισό του 4ου αι. π.Χ., όπως προκύπτει από επιγραφή εκείνης της εποχής στην οποία περιλαμβάνονται ονόματα πόλεων και αντιπροσώπων στη δελφική αμφικτυονία σε κατάλογο από τον οποίο απουσιάζουν οι τρεις πόλεις .

Στα μέσα του 4ου αι. π.Χ. ο Φίλιππος Β΄ έθεσε υπό τον έλεγχό του πλέον όλες τις πόλεις της Περραιβίας, οριστικοποιώντας το τέλος της κυριαρχίας της Θεσσαλίας στην Περραιβία.

Ολόκληρη η Θεσσαλία, από το 346, αναδιοργανώθηκε ωστόσο από τον Φίλιππο.

Περραιβική Τρίπολη

Στα βορειοδυτικά της Θεσσαλίας, στις παρυφές του Δυτικού Ολύμπου, εκεί που σήμερα βρίσκεται η Ελασσόνα κατοικούσαν οι Περραιβοί.
Η «Περραβαική Τρίπολη», που απαρτίζονταν από τρεις πόλεις την Άζωρο, τη Δολίχη και το Πύθιον, ήταν ιδιαίτερα σημαντική καθώς αποτελούσε πέρασμα από τη Θεσσαλία στη Μακεδονία. Η ακμή της, που σημειώθηκε κυρίως μεταξύ 5ου και 3ου αι. π.Χ., έφτασε μέχρι και τους χριστιανικούς χρόνους, όπως μαρτυρούν οι παλαιοχριστιανικοί ναοί που σώζονται στην περιοχή.

Σημαντικά ευρήματα που αφηγούνται την ιστορία της περιόδου μπορούμε να θαυμάσουμε στο Αρχαιολογικό Μουσείο Λάρισας.

Ο αρχαιολογικός χώρος είναι επισκέψιμος έπειτα από συνεννόηση με την Εφορεία.

Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών Θρησκευτικοί Τουριστικοί Προορισμοί

Ο Θουκυδίδης για την Περραιβία

Θουκυδίδης

Η Περραιβία και οι Περραιβοί αναφέρονται από τον Θουκυδίδη (4, 78) όταν, κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού Πολέμου (431-404 π.Χ.), ο Σπαρτιάτης Βρασίδας εκστράτευσε στη Μακεδονία προκειμένου να ενισχύσει το σύμμαχό του, βασιλιά της Μακεδονίας, Περδίκα Β΄.

Ο ιστορικός αναφέρει ότι ο Βρασίδας ξεκίνησε από τη Μελίτεια, διήνυσε ολόκληρη την απόσταση μέχρι τη Φάρσαλο και στη συνέχεια από το Φάκιον προς την Περραιβία, όπου οι Θεσσαλοί που τον συνόδευαν τον αποχαιρέτησαν, ενώ οι Περραιβοί, οι οποίοι ήταν υπήκοοι των Θεσσαλών, τον συνόδευσαν με ασφάλεια μέχρι το Δίον, πόλη στην οποία επικρατούσε ο Περδίκκας και στη συνέχεια μέχρι τη Χαλκιδική.

Ο Ηρόδοτος για τους Περραιβούς

Ξέρξης

Οι Περραιβοί απαντώνται από τον Ηρόδοτο κατά την εκστρατεία του 480 π.Χ. στο πλαίσιο του δευτέρου Μηδικού Πολέμου, μεταξύ Ελλήνων και Περσών, όταν ο Ξέρξης δεν συνάντησε καμία δυσκολία στη Θεσσαλία προκειμένου να κατέλθει στις Θερμοπύλες για να αντιμετωπίσει, τελικά, τους τριακόσιους Σπαρτιάτες του Λεωνίδα.

Όταν ο Ξέρξης είχε στρατοπεδεύσει στη Θέρμη πληροφορήθηκε πως από το στενό ανάμεσα από τον Όλυμπο και την Όσσα ρέει ο Πηνειός. Σκόπευε, δια μέσω του πάνω δρόμου από εκείνο το στενό, από τη Μακεδονία να φθάσει στη χώρα των Περραιβών. Όταν, εν τέλει, ο μεγάλος βασιλεύς έστειλε τους κήρυκες στην Ελλάδα να ζητήσουν υποταγή, άλλοι γύρισαν με άδεια χέρια, ενώ μεταξύ εκείνων που παρέδωσαν γν καί δωρ στους Πέρσες ήταν και οι Περραιβοί (7, 132). Οι Θεσσαλοί, ακόμη, το 481 π.Χ., παρ’ όλο που είχαν συνάψει συμμαχία με τους Αθηναίους, τους Σπαρτιάτες, τους Βοιωτούς και τους Ευβοείς για την αντιμετώπιση του περσικού στρατού, τελικά «μηδίσανε».

Οι υπόλοιποι Έλληνες ορκίστηκαν εναντίον αυτών που υποτάχθηκαν ότι όταν σταθεροποιηθεί η κατάσταση θα καταβάλουν το δέκατο της περιουσίας τους στο θεό των Δελφών.

Ικέτιδες και Πέρσες του Αισχύλου

Αναφορά στην Περραιβία

Ικέτιδες, Τζον Γουίλιαμ Γουότερχαουζ, 1903

Ικέτιδες, Τζον Γουίλιαμ Γουότερχαουζ, 1903

Στο θεατρικό έργο Ικέτιδες (464-3 π.Χ.) του Αισχύλου (περ. 524-455 π.Χ.) απαντάται μια ρητή αναφορά στην Περραιβία μέσω του βασιλιά Πελασγού του Άργους. Στο πρώτο επεισόδιο του έργου, μετά τις συμβουλές του Δαναού προς τις κόρες του, Ικέτιδες, για να δείξουν σύνεση, κατέφθασε ο ντόπιος βασιλιάς Πελασγός, προκειμένου να εξετάσει την ικεσία των Δαναΐδων στους θεούς σχετικά με τη σωτηρία τους από τους γιους του Αιγύπτου –συγγενείς τους– που επιδίωκαν να τις παντρευτούν. Ο βασιλιάς συστήθηκε στο Χορό και επέδειξε τη μεγάλη επικράτειά του στη Θεσσαλία, την Ήπειρο και τη Μακεδονία. Μεταξύ των χωρών που εξουσίαζε ήταν και η χώρα των Περραιβών (στιχ. 256).

Αισχύλου Πέρσες

Στους Πέρσες του Αισχύλου, ο περσικός στρατός, μεταξύ των τόπων στους οποίους κατέφυγε μετά την ήττα του, αναφέρεται και ο τόπος της Θεσσαλίας επειδή είχε ταχθεί με το μέρος των Βαρβάρων. Ο Αισχύλος, λοιπόν, περιλαμβάνει στο έργο του τη Θεσσαλία επειδή οι πληθυσμοί της, μεταξύ των οποίων και οι Περραιβοί, είχαν μηδίσει.

Διεξαγωγή 2ης Συνεδρίασης Τοπικού Συμβουλίου

Δείτε το ΠΡΑΚΤΙΚΟ 2ης ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗΣ Τοπικού Συμβουλίου Δολίχης, που πραγματοποιήθηκε στις 12.06.2017, 20:00 και συζητήθηκαν τα παρακάτω θέματα:

 

  1. Απόφαση 4-2017 Έκδοση Ρυθμιστικής Διάταξης Καυσοξύλευσης από το Δασαρχείο Ελασσόνας
  2. Απόφαση 5-2017 Εξέταση Αίτησης του Αντωνίου Σ. Δημητρίου και του Λιόλιου Ν. Θωμά για ασφαλτόστρωση δρόμου
    1. Αίτηση Αντωνίου Δημητρίου και Λιόλιου Θωμά για ασφαλτόστρωση δρόμου
  3. Απόφαση 6-2017 Εξέταση Αίτησης του Μαντζάρα Αθ. Φώτιου, του Μαντζάρα Θ. Δημητρίου για τσιμεντόστρωση ή ασφαλτόστρωση δρόμου
    1. Αίτηση Μαντζάρα Φώτιου, Μαντζάρα Δημητρίου και Μαντζάρα θωμά για τσιμεντόστρωση ή ασφαλτόστρωση δρόμου
  4. Απόφαση 7-2017 Εξέταση Αίτησης του Θεοδωράκη Αθανασίου για κατασκευή πεζοδρομίου
    1. Αίτηση Θεωδωράκη Αθανασίου για κατασκευή πεζοδρομίου
  5. Απόφαση 8-2017 Εξέταση Αίτησης του Μαντζάρα Αθ. Φώτιου για επιδιόρθωση του δρόμου έμπροσθεν της οικίας του
    1. Αίτηση Μαντζάρα Φώτιου για επισκευή δρόμου στην οικία του
  6. Απόφαση 9-2017 Εξέταση Αίτησης Τιγανή Παναγιώτη για ασφαλτόστρωση δρόμου
    1. Αίτηση Τιγανή Παναγιώτη για ασφαλτόστρωση στον δρόμο στην οικία του
  7. Απόφαση 10-2017 Εξέταση Αίτησης της Θεοδωράκη Σωτηρίας για επέκταση αγωγού άρδευσης
    1. Αίτηση Θεωδωράκη Σωτηρίας για επέκταση αγωγού άρδευσης
  8. Απόφαση 11-2017 Επικαιροποίηση αίτησης 20 δημοτών για επέκταση αγωγού άρδευσης στη θέση Κάμπος
    1. Αίτηση 20 δημοτών για επέκταση αγωγού άρδευσης γεώτρησης Δραγασιάς 366

Η Περραιβία στον Ύμνο προς τον Απόλλωνα και την Αργοναυτική Εκστρατεία

Η Περραιβία απαντάται στον ομηρικό ύμνο προς τον Απόλλωνα, όταν κατά την περιγραφή του ταξιδιού του θεού, περιλαμβάνεται και η χώρα των Περραιβών.

Προς Πύθιο Απόλλωνα, στιχ. 214-219: «῎Η πού τή γῆ περπάτησες ἑκατηβόλε ᾿Απόλλων / σάν ἄρχισες γυρεύοντας χρηστήριο στούς ἀνθρώπους. / Στήν Πιερία στήν ἀρχή ἀπ᾿ τόν ῎Ολυμπο ἐκατέβης / τό Λέκτο τόν ἀμμουδερό παρέκαμψες / καί τούς Αἰνιᾶνες, μέσα ἀπ᾿ τῶν Περραιβῶν τή χώρα, / κι εὐθύς στήν ᾿Ιωλκό ἀφίχθης / καί στό Κηναῖο τῆς καραβοξακουσμένης Εὔβοιας ἀποβιβάστης».

Απαντάται έμμεσα και στα ορφικά κείμενα όταν ο μάντης Μόψος κατέφθασε από τον Τίταρον για να συμμετάσχει στην Αργοναυτική Εκστρατεία.

Ο Τιταρήσιος αποτελεί σημαντικό παραπόταμο εβδομήντα χιλιομέτρων του Πηνειού ποταμού. Πηγάζει από τις δυτικές κλιτύες του Ολύμπου, κατευθύνεται δυτικά, νοτιοδυτικά και συμβάλλει με τον Πηνειό. Ο Όμηρος αναφέρει ότι οι Περραιβοί και οι Αινιάνες πότιζαν τους αγρούς τους από τον Τιταρήσιο.

Η συγκέντρωση των Αργοναυτών, αττικός ερυθρόμορφος κρατήρας, 460–450 π.Χ., Λούβρο

Μια ενδιαφέρουσα πληροφορία που προκύπτει από το Λεξικό του Ησύχιου (5ου αι. μ.Χ.) αφορά στο λήμμα «άζωρος» καθώς ο λεξικογράφος σημειώνει ότι σημαίνει τον εύκρατο οίνο και τον κυβερνήτη της Αργούς. Στο λεξικό, του Σουίδα ή Σούδα (10ου αι. μ.Χ), ωστόσο, σημαίνει κύριο όνομα, καθώς επίσης και τον εύκρατο οίνο. Είναι πιθανό, λοιπόν, ο μυθικός Άζωρος κυβερνήτης της Αργούς, αλλά και/ή ο εύκρατος οίνος να σχετίζονται με την πόλη της Αζώρου της Περραιβίας.

Κοσμήματα 12ου αιώνα στη Μηλέα Ελασσόνας

peridereoΣτον αρχαιολογικό χώρο της Μηλέας Ελασσόνας, η ανασκαφική έρευνα έκτασης 3,000 τ.μ., η οποία ξεκίνησε το 1998 και ολοκληρώθηκε το 2002, έφερε στο φως μια τρίκλιτη Βασιλική εκκλησία του 5ου αι. μ.Χ. Από το μεσοβυζαντινό νεκροταφείο που ανακαλύφθηκε δίπλα στην Βασιλική ανήλθαν σημαντικά ευρήματα όπως το περιδέραιο, τα δύο δακτυλίδια και τα δύο ενώτια, τα οποία χρονολογούνται στην περίοδο του Μανώλη Κομνηνού, δηλαδή στον 12ο αιώνα.

Από την παρουσίαση των ανασκαφών στην Παλαιοχριστιανική Περραιβική Τρίπολη, του αρχαιολόγου Σπ. Κουγιουμτζόγλου στο 1ο Φεστιβάλ «Περραιβική Τρίπολις» στη Δολίχη (2008).

Θεσσαλία: Δραματικός χώρος 128 αρχαίων θεατρικών έργων

Το θεσσαλικό μυθολογικό υλικό προσέφερε το δραματικό χώρο, τους πρωταγωνιστές, αλλά και απλές αναφορές σε 128 έργα της κλασικής περιόδου (σωζόμενα και μη) του αρχαίου ελληνικού θεάτρου.

Παραδόξως, όμως, η δραματική απεικόνιση των Θεσσαλών και της Θεσσαλίας, αναφέρεται ελάχιστα από την ογκωδέστατη διεθνή βιβλιογραφία.

Τα θέματα των αθηναϊκών τραγωδιών, σύμφωνα με ορισμένους μελετητές, ήταν ανάγκη να διαδραματίζονται σε μυθικούς και μακρινούς από την Αθήνα τόπους ώστε να συζητηθούν και να επιλυθούν εκεί τα προβλήματα της αθηναϊκής κοινωνίας, εκτονώνοντας έτσι τις εντάσεις της στους κόλπους της δημοκρατίας

  • Ζαφειρόπουλος, Χ., 2008. Η γη του «αλλόκοτου»: Η Θεσσαλία στην αθηναϊκή τραγωδία του 5ου αι. π.Χ. Στο 1o Διεθνές Συνέδριο Ιστορίας & Πολιτισμού της Θεσσαλίας. Πρακτικά Συνεδρίου 9-11 Νοεμβρίου 2006. τ. I. Θεσσαλονίκη: Περιφέρεια Θεσσαλίας, σ.σ. 153-159.

Δωρεάν Ίντερνετ στην Κοινότητα

Εγκαινιάζεται σήμερα η ελεύθερη πρόσβαση των χρηστών στο διαδίκτυο από το χώρο της κεντρικής πλατείας της Δολίχης, καθώς, από το Δήμο, εγκαταστάθηκε γραμμή ίντερνετ στο Τοπικό Κατάστημα, η οποία θα εξυπηρετεί και τις ανάγκες της συνταγογράφησης του αγροτικού ιατρείου.

Την ευθύνη της πρόσβασης έχουν οι ίδιοι οι χρήστες και οι κηδεμόνες των ανηλίκων.